Bilgisayarınızda kimlik fotokopisi, vergi belgeleri, müşteri listesi ya da parola notları gibi dosyalar varsa, oturum açma parolanız tek başına yeterli koruma sağlamaz. Diski söküp başka bir makineye takan biri, o parolayı hiç görmeden dosyalarınızı okuyabilir. İşte bu yüzden şifreleme ayrı bir katman olarak duruyor. Aşağıda dosya şifreleme nasıl yapılır sorusunu Windows ve macOS için ayrı ayrı, kurcalamadan uygulanabilecek adımlarla ele alıyoruz.
İkisi farklı işler yapar ve genelde birlikte kullanılır.
Tam disk şifreleme (Windows'ta BitLocker, macOS'ta FileVault) bilgisayar kapalıyken diski korur. Cihaz çalınırsa veri okunamaz. Ama siz oturum açtıktan sonra her şey normal görünür; yani masaüstünde açık duran bir belgeyi, aynı hesapta oturan başka birinden gizlemez.
Dosya veya kap (container) şifreleme ise oturum açmış olsanız bile ayrı bir parola ister. Belirli bir klasörü eşinizden, ofis arkadaşınızdan ya da bulutta senkronize olan bir kopyadan korumak istiyorsanız bu gerekir.
Windows Pro sürümlerinde Ayarlar > Gizlilik ve güvenlik > Cihaz şifrelemesi ya da Denetim Masası'ndaki BitLocker bölümünden açılır. Sistem sizden bir kurtarma anahtarı isteyecek; bunu Microsoft hesabınıza kaydedebilir veya yazdırabilirsiniz.
Kurtarma anahtarını kaybederseniz ne olur? Verilere erişemezsiniz. Bunun geri dönüşü yok. Anahtarı şifrelediğiniz diskin içine kaydetmek de işe yaramaz; kağıda basın veya farklı bir cihazda tutun.
Bu durumda VeraCrypt gibi açık kaynak bir araç en sağlam alternatif. Mantığı şu: belirlediğiniz boyutta bir dosya oluşturuyorsunuz, o dosya parola girildiğinde sanal bir sürücü olarak bağlanıyor. Sürücüye kopyaladığınız her şey otomatik şifrelenir, çıkardığınızda tek bir anlamsız dosya olarak görünür.
7-Zip ile sağ tıklayıp arşiv oluştururken AES-256 şifreleme seçin ve "dosya adlarını şifrele" kutusunu işaretleyin. Aksi halde arşivin içindeki dosya isimleri görünür kalır ki bazen ismin kendisi bile bilgi sızdırır. Office dosyalarında ise Dosya > Bilgi > Belgeyi Koru > Parola ile Şifrele yolu modern sürümlerde gerçek şifreleme uygular.
FileVault yeterli mi? Cihaz güvenliği için evet, açık olsun. Sistem Ayarları > Gizlilik ve Güvenlik > FileVault. Apple Silicon Mac'lerde performans kaybı pratikte fark edilmez.
Ayrı bir parola isteyen klasör için Disk İzlencesi'ni kullanın:
Sonuçta bir .dmg dosyası elde edersiniz; çift tıklayıp parola girdiğinizde bağlanır. Orijinal klasörü sildiğinizden emin olun, yoksa iki kopya birden durur.
USB bellek şifrelemek istersem? Finder'da diske sağ tıklayıp "Şifrele" seçeneğini kullanabilirsiniz, ancak bu APFS biçiminde çalışır ve o bellek Windows'ta okunamaz. İki sistem arasında dolaşacak bir bellek için VeraCrypt daha uyumlu bir tercih.
Şifrelediğim dosyanın yedeğini alsam güvenlik bozulur mu? Hayır, tam tersi. Şifreli kabın veya .dmg dosyasının yedeği de şifreli kalır. Yedeksiz şifreleme aslında risk artırır: bozulan tek bir kap dosyası tüm içeriği götürebilir. Kapları harici diske ve bir bulut hizmetine kopyalayın; hangi sağlayıcının size uyduğuna karar verirken depolama ve senkronizasyon davranışına bakmak işinizi kolaylaştırır.
Diğer sık hatalar:
Parolanın kendisi zincirin